ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı Grönland’ı ABD topraklarına katma isteği yeni ve dikkat çekici bir iddiayla yeniden gündeme geldi. İngiliz The Mail on Sunday gazetesinin diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre Trump, ABD ordusuna Grönland’ın işgaline yönelik askeri bir plan hazırlanması talimatını verdi. Ancak bu talep, ABD Genelkurmay Başkanlığı ve üst düzey askeri yetkililerde ciddi rahatsızlık yarattı.
“Yasadışı ve Kongre’den geçmez” itirazı
Haberde, Trump’ın Ortak Özel Harekat Komutanlığı’ndan (JSOC) Grönland için operasyon planı istediği belirtilirken, ABD’li üst düzey askerlerin bu emre mesafeli yaklaştığı aktarıldı. Askeri yetkililerin, böyle bir adımın hem uluslararası hukuk açısından yasadışı olacağı hem de ABD Kongresi tarafından desteklenmeyeceği görüşünde olduğu ifade edildi.
Trump’ın çevresindeki isimler süreci hızlandırmak istiyor
Diplomatik kaynaklara göre Trump’ın siyasi danışmanı Stephen Miller’ın da içinde bulunduğu saldırgan kanat, daha önce Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya yönelik operasyonun ardından Grönland konusunda da hızlı adım atılması gerektiğini savunuyor. Bu grubun, Grönland’ın Rusya veya Çin’in nüfuz alanına girmeden ABD kontrolüne alınmasını hedeflediği öne sürülüyor.
“5 yaşındaki çocukla uğraşmak gibi” yorumu
Haberde yer alan dikkat çekici ifadelerden biri de askeri kaynaklara atfedilen yorum oldu. İsmi açıklanmayan bir kaynağın, generallerin Trump’ın bu fikrini “çılgınca” bulduğu ve dikkatini başka askeri başlıklara çekerek vazgeçirmeye çalıştığı belirtilirken, “Trump’la uğraşmak 5 yaşındaki bir çocukla uğraşmak gibi” ifadesinin kullanıldığı aktarıldı.
Seçim hesabı ve NATO endişesi
İngiliz diplomatlara göre Trump’ın Grönland hamlesinin arkasında iç politika hesapları da bulunuyor. Ara seçimler öncesinde ABD ekonomisindeki tartışmalardan dikkati başka bir yöne çekmek isteyen Trump’ın, Grönland dosyasını siyasi bir araç olarak kullandığı değerlendiriliyor.
Haberde ayrıca, bazı Avrupalı yetkililerin bu süreci “NATO’nun içten yıkılması” ihtimali olarak gördüğü aktarıldı. Trump’ın NATO’dan resmen çıkamayacağı için Grönland üzerinden Avrupa ülkelerini ittifaktan uzaklaştırmayı hedefleyebileceği iddia edildi.
Grönland krizi büyüyor
Trump’ın daha önce de Grönland’ı “satın alma” fikrini dile getirmesi Danimarka ve Avrupa’da tepkiyle karşılanmıştı. Son iddia, yalnızca ABD içindeki askeri ve siyasi dengeleri değil, NATO ve transatlantik ilişkileri de yeniden tartışmaya açmış durumda.
